Hij douchte bij aankomst in het hotel, en belandde in het ziekenhuis 🚿

Het lijkt zo onschuldig: je komt aan in je hotelkamer na een lange vlucht, gooit je koffer neer en springt meteen onder de douche. Precies wat Gary Cushnie deed toen hij met zijn partner Julie in Havana aankwam voor haar 60ste verjaardag. Maar die eerste douche zou zijn leven voorgoed veranderen.

Toen hij de kraan opendraaide, hoestte en sputterde de douchekop. Lucht en stilstaand water kwamen er tegelijk uit. Hij dacht er niets van. Enkele dagen later lag hij volledig uitgeteld op een ligstoel, te zwak om te wandelen, met duizeligheid, pijn op de borst en kortademigheid. Uiteindelijk stortte hij in op weg naar zijn kamer. De diagnose na thuiskomst: legionellose.

Zoals vermeld in het artikel van de BBC, betaalde TUI via een minnelijke schikking een vergoeding van vijf cijfers. Maar de gezondheidsschade blijft.

Wat gebeurde er eigenlijk in die douche?

Het detail dat in dit verhaal zo veelzeggend is, zit in de beschrijving van de hotelkamer: de verdieping was duidelijk pas gerenoveerd. Ze waren de enigen van hun groep op deze 4e verdieping.

Dat is geen toeval. Het is een waarschuwingssignaal.

Bij een recente renovatie staat het leidingwater vaak wekenlang of zelfs maandenlang stil in de buizen. Kranen worden wel dichtgedraaid, maar het water wordt zelden volledig afgelaten. Wanneer je daarna een kraan of douche opendraait en er eerst lucht uitkomt, is dat een sterke aanwijzing dat het water al heel lang niet meer heeft bewogen.

En stilstaand water, op de juiste temperatuur (tussen 25°C en 50°C), is de ideale kweekbodem voor Legionella pneumophila. Dit is de bacterie achter de veteranenziekte (legionellose), een potentieel dodelijke longontsteking.

De eerste liters water die uit zo'n kraan of douchekop komen, bevatten de hoogste concentratie bacteriën. En bij een douche worden die eerste liters verneveld tot microscopisch kleine druppeltjes die je rechtstreeks inademt. Dat is hoe de besmetting gebeurt.

Zeker op reis: waak voor deze risicosituaties

Hotels vormen een bijzondere uitdaging op het vlak van waterveiligheid:

• Gerenoveerde verdiepingen of vleugels waar nog geen gasten verbleven

• Kamers die lang leeg stonden (laagseizoen, onderhoudswerken, of gewoon lage bezetting)

• Oudere hotels met verouderde leidingnetwerken

• Hotels in landen waar de waterhygiënecontroles minder strikt zijn

Je weet als gast nooit hoe lang het water voor jouw komst heeft stilgestaan. Dat is precies waarom een eenvoudige voorzorgsmaatregel zo belangrijk is.

Wat kan je doen bij aankomst? Spoel altijd eerst.

De maatregel is simpel, kost je amper een paar minuten, en kan je gezondheid beschermen:

Laat het water altijd even lopen voordat je het gebruikt.

Bij de douche doe je dit best zo:

1. Zet de douchekop richting de vloer (of weg van jou), zodat verneveling zo veel mogelijk wordt beperkt.

2. Verlaat de badkamer terwijl het water loopt — zo adem je de eerste druppeltjes niet in.

3. Laat het water minstens een minuut stromen voordat je eronder gaat staan (zowel warm als koud water).

4. Doe hetzelfde bij kraanwater dat je wil gebruiken voor tanden poetsen of drinken.

   
   

Waarom werkt dit spoelen?

Deze eerste spoeling bij aankomst heeft twee belangrijke effecten:

• Microbiologisch: Als er bacteriën aanwezig zijn, zitten die voornamelijk in de eerste liters, zijnde het stilstaande water dat al die tijd in de leiding zat. Door te spoelen verlaag je de microbiologische belasting drastisch.

• Chemisch: Stilstaand water kan metalen uit de leidingen opnemen (zoals lood of koper). Hoewel dit eerder zelden een acuut probleem vormt, is spoelen ook hier zinvol, zeker als je niet weet hoe lang het water al stilstond.

De maatregel kost niets. De potentiële gezondheidswinst is enorm. Eens deze eerste spoelingen gebeurd zijn, hoef je hier verder geen rekening mee te houden. Tijdens jouw verblijf weet je immers dat het water in voldoende mate dagelijks gebruikt wordt. Bij twijfel, kan je deze spoelingen steeds doen, bvb. na de nacht, of na een hele dag weg.

Legionellose: een ziekte die je niet wil oplopen op vakantie

Legionellose is geen vakantiebuikloop. Het is een ernstige longontsteking veroorzaakt door het inademen van met Legionella-bacteriën besmet water. Vandaar dat legionellose vooral geassocieerd wordt met douches. De ziekte kan leiden tot:

• Hoge koorts, spierpijn en extreme vermoeidheid

• Ernstige ademhalingsproblemen

• Orgaanfalen

• In 10% van de gevallen: overlijden

Kwetsbare groepen, waaronder ouderen, rokers en mensen met een verzwakt immuunsysteem, lopen extra risico. Maar ook gezonde, actieve mensen kunnen ernstig ziek worden.

Klopt het gevoel dat hotels dit niet altijd goed aanpakken?

Helaas wel. In praktijk blijkt dat:

• Hotels na een renovatie niet altijd de leidingen grondig doorspoelen

• Waterhygiënecontroles in het buitenland sterk variëren

• Reisoperatoren soms pas ingrijpen nadat er meerdere klachten zijn gemeld

Als consument ben je grotendeels afhankelijk van wat het hotel deed vóór jouw aankomst. Maar met één simpele handeling bij aankomst, zijnde een eerste spoeling, neem je zelf controle over de eerste en meest kritische stap. Het artikel waarop we ons baseren gaat over een verblijf in het buitenland, maar ook in ons eigen Belgenland kan het geen kwaad hier aandacht aan te besteden.

Samengevat: de gouden regel voor waterveiligheid op reis

Draai de kraan of douche altijd even open vóór gebruik. Leg de douchekop op de bodem, verlaat de badkamer, en laat het water minstens één minuut stromen. Dan pas ga je eronder staan.

Het is een kleine gewoonte met een groot effect. Goede vakantie!

Heeft u vragen over waterveiligheid in gebouwen, hotels of publieke infrastructuur? Neem gerust contact met ons op.